امپریالیسم رسانه‌ای و افكار عمومي

کشورهايي كه از تكنولوژي هاي وسيع و پيشرفته ارتباطي برخوردارند، قدرت تحميل پوشش رسانه اي خود را بر نقاط مختلف جهان دارا هستند.


بنابراين، كشورهاي دارا به واسطه ابزارهاي ارتباطي نظير ماهواره ها و اينترنت - كه مشخصاً در اختيار آنهاست - پوشش اطلاعاتي و خبري جهان را در جهت سياست هاي سلطه گري به انحصار خود در مي آورند. رسانه هاي پيشرفته چنين توانايي هايي را در صاحبان آن مهيا مي كنند. در چنين شرايطي است كه مفهوم امپرياليسم رسانه اي جان مي گيرد و رسانه ها، ابزارهايي تلقي مي شوند در دست دارندگان آن براي تحكم آنچه كه انتظار مي رود جهان پيرامون آنها به رنگ آن درآيد.


افكار عمومي از قدرت ديد بصري و شنوايي گسترده اي برخوردار نيست تا بتواند بر هر آنچه در جهان خارج اتفاق مي افتد احاطه داشته باشد. بنابراين رسانه ها، جاي اين نقيصه را پر مي كنند. اگرچه افكار عمومي  بر آنچه از سوي رسانه ها پوشش داده مي شود اعتماد يقيني ندارد اما به هر حال تا حدود زيادي ازآن تأثير مي پذيرد.


غول‏های خبری ، خبرگزاری‏ها و رسانه‏های قدرتمند و مشهورغربی از شیوه‏های گوناگونی برای حفظ تسلط خود به جریان اطلاع رسانی در جهان استفاده می‏کنند و نقش آنها در این زمینه غیر قابل انکار است.


مهمترین نکته در این زمینه به حجم بالای اخبار و اطلاعاتی مربوط می‏شود که توسط خبرگزاری‏های غربی تولید می‏شود ، آمار نشان می‏دهد که 4 خبرگزاری فرانسه، رویترز، آسوشیتدپرس و یونایتدپرس به تنهایی بیش از 90 درصد خبرهای خارجی روزنامه‏ها و سایر وسایل ارتباط جمعی را تامین می‏کنند و منبع تامین اطلاعات مورد نیاز رسانه های دیگر نقاط جهان و بالاخص آسیا و آفریقا به حساب می‏آیند


شش ابر رسانه آمریکایی


در اينجا اشاره ای کوتاه به شش ابر رسانه آمریکایی که محصولات رسانه‌ای را در ایالات متحده و سایر نقاط جهان تولید و کنترل می‏کنند،داريم.


1) ای او ال – تایم وارنر: این کمپانی عظیم بخش اصلی بازار فیلم، شبکه (CNN)، اینترنت و رسانه‌های ‌چاپی را قبضه کرده و بزرگترین انحصار جهانی در زمینه رسانه ای است. این شرکت بزرگ از ترکیب غول بزرگ و جدید امریکن آن لاین با غول سنتی رسانه ای با نام تایم وارنر به وجود آمد.


2) وایاکام: دومین شرکت بزرگ رسانه‌ای آمریکاست که مالک شبکه‌های ‌تلویزیونی متعددی چون شبکه سراسری CBS آمریکا است.


3) نیوز کورپوریشن: سومین شرکت رسانه‌ای بزرگ آمریکا که متعلق به غول ثروتمند رسانه‌ای جهان (روبرت مرداک) است. فاکس و فاکس نیوز که از شبکه‌های ‌جنجالی خبرساز محسوب می‏شوند متعلق به این شرکت هستند. نیوزکورپ در انگلستان شبکه تلویزیونی اسکای (Sky) را در اختیار دارد.


4) والت دیزنی: با شنيدن نام والت دیزنی قطعا به یاد کارتون‌های جذاب سینمایی و تلویزیونی می‏افتيد.اين کمپانی بزرگ‌ترین شرکت رسانه‌ای منحصرا سرگرم کننده آمریکا و جهان است.


5) برتلزمان: سرمایه‌گذاران اين شرکت آمریکایی ـ اروپایی هستند و نفوذ آن در اروپا بسیار چشمگير است و سود دهی بسیاری دارد. گستره نفوذ این کمپانی در خارج آمریکا در مقایسه با دیگر رسانه‌های ‌آمریکایی به حدی است که برخی آن را یک کمپانی غیر آمریکایی قلمداد می‏کنند.


6) جنرال الکتریک: این شرکت مالک شبکه‌های NBC و CNBC است و از قدیمی ترین شرکت‌های بزرگ آمریکایی است که سابقه آن حتی به پیش از اختراع رادیو و تلویزیون می‏رسد.


به نظر می‏رسد که همه انواع رسانه‌ها، از تلویزیون و سینما گرفته تا موسیقی و مطبوعات، تحت کنترل چند انحصار جهانی هستند.


تا زمانی که این انحصار غیر طبیعی بر رسانه‌ها ‌وجود دارد همه محصولات آن‌ها و حتی اطلاع رسانی و اخبار آن‌ها را باید با دیده تردید نگریست، زیرا مسلم است که هدف اولیه این کمپانی‌های ‌عظیم ، سلطه جویی اقتصادی است، نه اطلاع رسانیونبايد اين نکته مهم را فراموش کنيم که رسانه های غربی علاوه بر ایفای نقش جاده صاف‌کن برای دولت‌هایشان روند رویدادها را تسریع و حتی وارونه و تحریف می‌کنند و واقعیت را آن‌طور که می‌‌خواهند جلوه می دهند.


در پایان می توان گفت که تكنولوژي هاي ارتباطي پيش از آن كه در خدمت بشر پيش روند، اغلب در خدمت قدرت هاي سياسي عمل مي كنند  و آنگونه که خود می خواهند افکار عمومی را  تحت تاثیر قرار می دهند.


منابع:
- امپریالیسم رسانه‌ای؛ واقعیت وارونه!، سایه نیکانلو . روزنامه هموطن سلام.  بهمن 84


- سلطه پنهان، رسانه هاي غرب؛ گرانيگاه سياست هاي امپرياليستي. وب سایت باشگاه اندیشه به نقل از روزنامه همشهری. اسفند 84