جامعه اطلاعاتی

سمانه بامشاد
در حاشيه كنفرانس بين المللي روابط عمومي با پروفسور مولانا در زمينه جايگاه فعلي اينترنت گفت وگويي انجام داده ايم كه مي خوانيد:
* رسانه چيست؟
- به معني اصطلاح حرفه اي و علمي آن وسيله اي است براي نقل و انتقال اطلاعات، عقايد ،افكار و ايده هاي افراد يا جامعه، اگر اين تعريف را قبول كنيم بايد حساب كنيم كه رسانه بتواند از نوع انساني باشد يا سازماني يا تكنولوژي، خود زبان نيز يك نوع رسانه است. يا كلاس درس و دانشگاه و بالاخره رسانه هاي جمعي، از مطبوعات گرفته تا تلگراف و تلفن، راديو، تلويزيون و اينترنت.
* كدام رسانه ها اكنون كاربرد بيشتري دارند؟
جوامع امروز از انواع رسانه ها استفاده مي كنند كه رسانه هاي گروهي و دسته جمعي غالب هستند و اين عموميت دارد براي اين كه در خيلي جوامع و يا در بعضي جوامع ارتباطات ميان فردي و گروهي بيشتر از ارتباطات رسانه هاي جمعي است. اين اشتباه است كه ما راديو و تلويزيون و مطبوعات را تنها رسانه هاي جمعي بدانيم.
* رسانه هاي ديجيتالي چه نقشي بر رشد افكار عمومي دارند؟
- رسانه هاي ديجيتالي در ادامه رسانه هاي الكترونيك با مشخصات ويژه، سرعت  فراوان تر و ظرفيت بيشتر تحولات بسيار زيادي را از جنبه قدرت و بينش و توانايي براي افراد به وجود آورده است. رشد رسانه هاي ديجيتالي حتي در خود كشورهاي پر صنعت همسان نيست و اين خودش شكاف اطلاعاتي به وجود آورده است.
از جنبه نظري يك جامعه اطلاعاتي، جامعه اي است كه اطلاعات از هر نوع ثروت و انتقال كار آن جامعه را انجام مي دهد، بر عكس جوامع صنعتي كه صنعت و توليد و فناوري محصولات در آن غلبه دارد. آنچه ما آن را جامعه اطلاعاتي مي گوييم در اصل با جامعه داده ها سر و كار دارد، فرق داده و اطلاعات مشخص است، اطلاعات از شكل داده ها به وجود مي آيد، خود داده ها به صورت آمار و پراكنده معني اطلاعات حقيقي را نمي دهند. البته از جنبه كاربري صنايع، ما وارد دوره اطلاعاتي شده ايم. به باور برخي از جامعه شناسان، جامعه اطلاعاتي داريم ولي يك جامعه را اطلاعات نمي تواند تشكيل دهد بلكه ارزش هاي جامعه تشكيل مي دهد. انبوه بودن داده ها نبايد ما را كور كند كه ما اطلاعات نيز داريم. آمريكايي ها و اروپايي ها با اين همه اطلاعات راجع به ايران همچنان بي سواد هستند، مقصر حقيقي كيست؟
* آيا حاكميت اينترنت را مي توان از دست آمريكا خارج كرد؟
اينترنت مثل ماهواره ها ابتدا توسط آمريكايي ها به وجود آمد و طبيعي است كشوري كه در اين رشته پيشكسوت است كنترل آن را هم در دست دارد ولي گسترش اينترنت و تغيير و تحولات آن كمتر به آمريكا مربوط است و بيشتر به توانايي زيرساخت هاي اطلاعاتي اروپا و جهان سوم مربوط است.
خلاصه اين كه اگر مي خواهيد اينترنت را از كنترل آمريكا خارج كنيد بايد توانايي و زيرساخت  اطلاعاتي در اروپا و كشورهاي ديگر را بالا ببريم.
* اين امر چگونه امكان پذير است؟
- اين موضوع فقط با خواست ارتباط ندارد، اين با سياستگذاري جامعه و كشورها ارتباط دارد. به طور مثال اگر كشورهاي اسلامي با هم متحد شوند و سرمايه گذاري كنند، در سياستگذاري عاقلانه و مستقل فكر كنند مي توانند در عرض چند سال سهم بزرگي در تحولات اينترنتي داشته باشند وگرنه امتياز حاكميت اينترنت بدون زيرساخت  معني ندارد و ما اين را در گسترش فناوري هاي هسته اي ملاحظه كرديم.گسترش و توسعه فناوري اطلاعاتي در نيم قرن اخير مفهوم حاكميت را به ويژه در معناي حاكميت ملي تغيير داده است.