|
شبه مقدمه!
اندر تفاوت وبلاگ و نشريه اينترنتي
صفت شخصي براي وبلاگ سزاوار نيست
ويژگيهاي متمايز كننده روزنامه نگاري از وبلاگ نويسي
چند نكته براي همكاران لور
شبه مقدمه!
يكي ازضعفهاي عمومي نشريات اينترنتي و وبلاگها سهل انگاري نسبت به گزينش مطالب براي انتشار است، نشريات چاپي صفحات محدودي دارند همين ويژگي موجب گزينش ميشود، نشريه يا روزنامه 16 صفحه اي – كمتر يا بيشتر- كه براي مطالعه مقابل شماست معمولا شامل مطالبيست كه از ميان حجمي چند برابر گزينش شده اند.
هر نشريه هر چه قدر هم كمبود مطلب داشته باشد هر چيزي را منتشر نميكند بلكه چه از نظر محتوا و چه از نظر متن از فيلترهائي ميگذراند، اما نشريات اينترنتي از آنجا كه مشكل كمبود صفحه و محدوديت و مشكلات چاپ و .. را ندارند كمتر مطلبي را حذف مي كنند، در واقع زحمت حذف مطالب كمبار و ناقص از هيات تحريريه زبردست بر گرفته ميشود و بهدوش خود خواننده مي افتد! خواننده اي كه به هر حال قرار نيست به اندازه كسي كه در نشريه اي مينويسد و تخصصش نوشتن و خواندن است فرق مطلب خوب و بد را بداند. خواننده به جاي آنكه در ميان انبوهي از مطالب بد به دنبال ان معدود مطالب خوب بگردد ترجيح مي دهد هيچ كدام را نخواند، و مشت را نمونه خروار بداند.
اينك براي من هم جالب است كه مطلبي را كه همين الان نوشته ام در اختيار مخاطبان قرار ميدهم! مطلبي كه پس از نوشتن و قبل از انتشار عمومي كسي از هم قلمانم آن را نخوانده است و چه از نظر ويراستاري و چه از نظر محتوا بهسازي نكرده است، يا حداقل خودم يك شب بر سر نقد آن خواب را تعطيل نكرده ام و شايد پر از جمله هاي مصموم و معيوب باشد كه به خورد مخاطبان ميدهم، هر كدام از آنها ممكن است خواننده را از خواندن منصرف كند، مساله آنجاست كه نه از خواندن مطلب كه از اين پس از خواندن ديگر مطالب من هم رويگردان ميشود.
در نشريه لور از اين سهل انگاري پرهيز خواهيم كرد، حتي اگر موجب شود كه اين نشريه هفته اي فقط به يك مطلب اكتفاء كند ، آن مطلب بايستي حد اقل براي اكثر كساني كه به موضوعات فرهنگي اجتماعي غرب كشور علاقه دارند خواندني باشد. البته اين ادعاي گزاف و گام بلنديست كه انشاء الله با كمي سعه صدر مخاطبان قابل برداشتن است.
اينك بخوانيد مطلبي را كه به نوعي نصيحتي دوستانه و همكارانه است به دوستان وبلاگ نويس و علي الخصوص سروراني كه قصد همكاري در لور دارند. اين روزها كه هنوز راه اندازي نشريه اعلام نشده ، تبليغات رسمي صورت نگرفته و به قول لري خومو "همالو نيسن هي خومونيم" به اين نصيحتها خيلي نياز داريم كاش دوستان هم كمي در مورد اينكه چه بنويسيم ، چگونه بنويسيم، چقدر بنويسيم و..بنويسند ، چرا كه همه جمعي نوقلم هستيم كه مدعي هستيم كه مي خواهيم كاري بزرگ بكنيم ، ان شاء الله مطالب بعدي من را هم دوستان اول ويرايش ميكنند بعد اينچنين منتشر ميكنيم فعلا خرده مگيريد.
اندر تفاوت وبلاگ و نشريه اينترنتي
صفت شخصي براي وبلاگ سزاوار نيست
وبلاگ را "مجموعه نوشته هاي شخصي كه بر روي شبكه جهاني وب منتشر ميشوند " تعريفكرده اند، ا حال آنكه گردشي كوتاه در دنياي وبلاگها به خوبي روشن ميكند كه اين تعريف بساير نارساست و حداقل براي تميز وبلاگ از نظاير آن از قبيل سايت ، نشريه اينترنتي و..
در اين تعريف صفت شخصي " معلوم نيست ناظر به كدام خاصيت وبلاگ است ، از اين صفت نسبي چند معني ميتوان اراده كرد:
الف) منظور از صفت "شخصي" اين است كه در وبلاگ موضوعات شخصي مطرح ميشوند از قبيل : احساست ، خطرات ، خاطرات و..
ب) منظور از صفت "شخصي" اين است كه ممنظور نويسنده از نوشتن ، يك امر شخصي است
ج) منظور از صفت شخصي نوشته هائي است كه توسط يك شخص نوشته ميشوند.
واضح است كه هر سه مورد جامعيت و مانعيت كافي نسبت به وبلاگهائي كه ما روزانه مطالعه ميكنيم ندارند.
وبلاگها نه تنها محدويتي به پرداختن به موضوعات شخصي احساس نميكنند بلكه برعكس اغلب به موضوعات عمومي ، ملي ، بومي و بين المللي و تخصصي ... ميپردازند كه هيچ كدام امور شخصي نيستند.
منظور از نشر وبلاگها هم اغلب شخصي نيست ، وبلاگهائي كه فقط شامل خاطرات شخصي ، دوست يابي ، تبليغ و معرفي فردي و.. باشند درصد اندكي از اين خيل عظيم را شامل ميشوند.
نگاهي اماري به وبلاگهاي بزرگترين سايتبلاگ فارسي ثابت ميكند انگيزه نويسندگان وبلاگها چيزي فراتر از يك تجربه شخصي است.
در فهرست سايت پرشين بلاگ به مقايسه پراكندگي فراواني تعداد وبلاگها در دسته بنديهاي زير دقت كنيد:
|
اعداد داخل پرانتز تعداد وبلاگ موجود در هر زير گروه است. |
|
 اخبار
خبر (697)
روزنامه نگاري (708)
جامعه
تجارت و بازرگاني (2389)
تاريخ (311)
سازمانهاي غيردولتي (107)
فلسفه و عرفان (1627)
مذهب (2552)
سرگرمي
طنز (2591)
بازي های تصويري (229)
جهان
افغانستان (526) |
تاجيکستان (31)
هنر
ادبيات (5328)
سينما (1049)
موسيقي (1026)
نويسندگي (1849)
هنر (2442)
ورزش
فوتبال (78)
تنيس (21)
کوهنوردي (14)
ورزش (295)
رایانه
نرم افزار (455) |
سخت افزار (63)
امنيت (170)
كامپيوتر/تكنولوژي (7565)
اينترنت (3116)
مرجع
پزشكي (293)
طبيعت/محيط زيست (297)
آموزشي/تحقيقاتي (6357)
خانواده
شخصي (8281)
عمومي (30856)
زندگي (6350) |
بنابراين روشن است كه اغلب نويسندگان نه تنها خيال ندارند يك كار شخصي انجام دهند بلكه معمولا خود را عضو جنبشهاي عمومي اجتماعي، و سياسي ، مذهبي و.. ميدانند.
دليلي هم وجود ندارد كه چون مطالب را يك شخص به تنهائي مينويسد بايستي آنرا يك وبلاگ و نه نشريه شمرد، زيرا اتفاقا بسياري از وبلاگها دسته جمعي و گروهي كار ميكنند.ايا همه اين وبلاگهاي گروهي الزاما جزو نشريات به حساب آورد؟
به نظر من نشريات اينترنتي به عنوان فرزند و ادامه خط سير تحول مطبوعات چاپي در اينترنت براي وفادار بودن و داشتن حداقل تشابه خانوادگي و وراثتي با مطبوعات سنتي لازم است چند ويژگي داشته باشد:
ويژگيهاي متمايز كننده روزنامه نگاري از وبلاگ نويسي
1) حرفه اي گري ، و جديت كار: وبلاگ نويسي يك شغل نيست اما مقاله ، گزارش و خبر نويسي در نشريات اينترنتي يك حرفه خواهدبود ، قطعا منظور از شغل صرفا كسب درامد و حقوق ماهيانه نيست ، منظور اينست كه در مقابل اسن سوال كه در اين دنيا چه كاره هستي نميتوان پاسخ داد وبلاگ نويسم، اما به راحتي ميتوان گفت نويسنده يك نشريه اينترنتي هستم.
وبلاگ نويسها ضرورتا "نويسنده" نيستند ، خودشان هم چنين ادعائي ندارند، علاوه براين اغلب وبلاگها نثر غير حرفه اي دارند ضعف در نگارش ، املاء جمله بندي ، واژه گزيني ، نكات دستوري و.. به وفوردر آنها مشاهده ميشود ، وبلگ نيسان به اين موارد اهميتي نميدهند ، خوانندگانشان هم، اما حتي وجود يكي از چنان اغلاطي در صفحه اول يا سرمقاله يك نشريه را از درجه اعتبار و محبوبيت ساقط ميكند.
البته شمار قبل توجهي از وبلاگها نه تنها توسط افراد غير حرفه اي و نانويسنده كه اتفاقا برعكس توسط نوسندگان منتخب و خبرنگاران مجرب نوشته ميشوند.
2) پرداختن به انواع مطبوعاتي : همان تفاوتي كه ميان يك نشريه با مجموعه مقالات يا بولتن خبري و مانند آن فرض ميكنيم ميتواند آنرا از وبلاگ هم متمايز كند.
معمولا نشريه را مجموعه اي از اخبار ، گزارشها، مقالات ، مصاحبه ها ، كاركاتور، عكس، و.. مي دانيم ، يك نشريه نميتواند تنها به يكي يا حتي دوتا از اين انواع بپردازد.
3) ادواري گري: به نشريات و روزنامه ها مطبوعات ادواري ميگوئيم ، تفاوت نشريه با يك كتاب يا مجموعه سلسله وار كتاب در اين است كه مطبوعات با فاصله زماني مشخصي ( روزانه، هفتگي، ماهانه و..) منتشر ميشوند.
البته در اينترنت رعايت تعهد زماني و ادواري گري به آن معني كه در ميان نشريات چاپي ميشناسيم ضرورتي ندارد ، در اينترنت به خاطر نبودن مراحل چاپ، توذيع، فروش و..كه نشريات سنتي سر راه داشتند لازم نيست براي انتشار مطلب جديد يا خبري كه هم اكنون به وقوع پيوسته وقابل نشر است تا فردا صبح يا موعد هفتگي و ماهانه انتشار نشريه صبركرد بلكه ميتوان ان را در لحظه نشر داد.
اما باز ميتوان نوعي ادواري گري زا رعايت نمود كه به نظر من لازم است اين كار را كرد.
يعني بايد به مخاطبان تعهد داد كه در يك برهه زماني خاص چه حجم از مطالب تقديم ميشود، به عبارت ديگر خوانندگان خوشتر دارند كه بدانند اگر به فاصله دو روز يك بار به نشريه سر بزنند چقدر مطلب جديد خواهند ديد.
برعكس ، كار درستي نيست كه همچون برخي وبلاگها يك روز به اندازه يك كتاب اطلاعات ارئه كنيم اما روز بعد فقط در دو خط بنويسيم:" امروز چيز جديدي ندارم براتو ن فقط يه...) يك نشريه اينترنتي بايستي به مخاطب خود تعهد بدهد كه هر روز يا هر هفته يك يا تقربيا چه حجمي از گزارش، عكس ، مقاله، مصاحبه و.. برايش آماده ميكند.
بنابراين ميتوان درصد اعظم از وبلاگهاي موجود را را از جرگه نشريات اينترنتي متمايز كرد، در مور بقيه هم چه ضرورتي دارد كه آنها را جدا كنيم.
مواردي از وبلاگها هستند – مانند وبلاگهائي كه توسط نويسندگان وخبرنگاران حرفه اي كه تك ميپرند يا به قول خودشان مستقل عمل ميكنند- كه با وجود آنكه توسط يك نفر اداره ميشوند همه ويژگيهاي مذكور اعم از حرفه اي و جدي بودن، ادواري بودن ، پرداختن به انواع مطبوعاتي و.. را دارند بد نيست اين گونه وبلاگها را نشريات يك نفره بناميم كه به بركت تسهيل فرايند كار ژورناليسم در اينترنت توسط نوابغ ومستعدان پديد مي آيند. برعكس برخي سايتها هم گرچه نام نشريه اينترنتي را يدك ميكشند بايستي بدانها وبلاگهاي دسته جمعي نام نهاد زيرا ادواري و حرفه اي نيستند و اغلب مجموعه مقالات ، اخبار ، عكس و .. هستند تا يك نشريه متنوع..
چند نكته براي همكاران لور
بايستي هيات تحريريه اي منسجم و متنوع تشكيل دهيم
منسجم ازآن جهت كه تبديل به يك وبلاگ دسته جمعي بدون برنامه ، استراتژي، هدف و.. نشويم ، و قطعا بايستي به يك زبان و نثر مشترك برسيم.
متنوع از آن جهت كه تبديل به مجموعه مقالات و مانند ان نشويم بلكه لازم است دوستاني در ميان ما باشند كه به انواع مختلف اثر مطبوعاتي از قبيل مصاحبه ، گزارش ، عكس ، كاريكاتور و..بپردازند. | 
